Recente bevindingen van NASA’s Perseverance-rover geven aan dat een oud gebied van Mars, ooit ondergedompeld in water, over chemische omstandigheden beschikte die potentieel geschikt waren voor leven. De ontdekking van ongewoon hoge concentraties nikkel in het gesteente van Neretva Vallis, een opgedroogd kanaal dat uitmondt in de Jezero-krater, voegt gewicht toe aan het groeiende bewijs dat de rode planeet ooit bewoonbaar kan zijn geweest.
Waarom nikkel belangrijk is op Mars
Nikkel is zelden overvloedig aanwezig op planetaire oppervlakken; het meeste zinkt tijdens de vorming in de kern. De aanwezigheid ervan in hoge concentraties suggereert dat de rotsen in Neretva Vallis unieke geologische processen hebben ondergaan. De onderzoekers, onder leiding van Henry Manelski van Purdue University, ontdekten dat het nikkelgehalte in meer dan een derde van de bestudeerde rotsen 1,1% bereikte – veel hoger dan de typische oppervlakteconcentraties op Mars.
Het gaat niet alleen om het element zelf. Nikkelrijke ijzersulfiden komen veel voor in de oude, zuurstofarme omgevingen van de aarde, waar het microbiële leven bloeide. De aanwezigheid van deze combinatie op Mars suggereert dat daar mogelijk vergelijkbare omstandigheden hebben bestaan. De bevinding is belangrijk omdat ze wijst op een omgeving waarin mogelijk leven zou kunnen ontstaan of overleven.
De rol van het oude water in de nikkeldistributie
De rotsen in Neretva Vallis vertonen duidelijke tekenen dat ze zijn gevormd door stromend water, waardoor het nikkel waarschijnlijk is opgelost en opnieuw is verdeeld. Hoewel het metaal afkomstig zou kunnen zijn van meteorietinslagen, suggereert de associatie met ijzersulfiden dat het is gevormd in een reducerende (zuurstofarme) omgeving.
Dit komt overeen met wat we weten over de vroege aarde: het leven ongeveer 3,5 tot 4 miljard jaar geleden werd gedomineerd door microben die geen zuurstof nodig hadden. Hetzelfde leeftijdsbereik geldt voor de rotsen in de Jezero-krater, wat de mogelijkheid vergroot dat Mars soortgelijke levensvormen heeft ondersteund.
Organische verbindingen en biologische beschikbaarheid
De Perseverance-rover ontdekte ook organische verbindingen in dezelfde rotsen, moleculen die koolstof bevatten – een bouwsteen van al het bekende leven. Hoewel koolstof zich kan vormen zonder biologische activiteit, versterkt de aanwezigheid ervan naast nikkel- en ijzersulfiden de argumenten voor een potentieel bewoonbaar milieu.
Nikkel is essentieel voor veel organismen op aarde, inclusief microben, en de concentraties op Mars suggereren dat het beschikbaar was voor gebruik. De onderzoekers beweren niet dat er leven was, maar de ingrediënten waren zeker aanwezig.
Implicaties voor toekomstig onderzoek
De ontdekking roept vragen op over de timing van de bewoonbaarheid van Mars. De rotsen in Neretva Vallis zijn mogelijk jonger dan andere delen van de Jezero-krater, wat betekent dat de levensondersteunende omstandigheden later in de geschiedenis van Mars zouden kunnen zijn blijven bestaan dan eerder werd gedacht.
“Onze vondst van een schijnbaar bewoonbare omgeving voor oud microbieel leven impliceert dat onze zoektocht naar biosignaturen in steeds oudere gesteenten enigszins misplaatst zou kunnen zijn,” zei Manelski. “We moeten open blijven staan voor spannende ontdekkingen, waar onze rovers ook verkennen.”
De bevindingen onderstrepen het belang van voortgezette verkenning en suggereren dat de zoektocht naar bewijs van vorig leven op Mars niet beperkt moet blijven tot de vroegste geologische perioden van de planeet. Het kan zijn dat de rode planeet zijn potentieel voor leven langer heeft behouden dan we ons eerder hadden voorgesteld.
