Nieuw onderzoek suggereert dat Jupiters maan Europa mogelijk een minder gastvrije omgeving voor leven is dan eerder werd gedacht. Een recente studie waarin de oceaanbodem onder de ijzige schil van Europa wordt gemodelleerd, geeft aan dat tektonische activiteit – het soort dat essentiële chemische reacties aanstuurt – waarschijnlijk minimaal is. Dit verkleint de kans op aanhoudend microbieel leven in de verborgen oceaan aanzienlijk.
Het probleem met de oceaanbodem van Europa
Om leven in de ondergrondse oceaan van Europa mogelijk te maken, heeft het een consistente energiebron nodig. Op aarde komt dit voornamelijk van hydrothermale ventilatieopeningen die zijn ontstaan door tektonische activiteit, waarbij zeewater in wisselwerking staat met gesteenten, waardoor essentiële voedingsstoffen vrijkomen. Het lijkt er echter op dat Europa niet over de noodzakelijke geologische processen beschikt om dergelijke activiteit in stand te houden.
De studie, geleid door Paul Byrne van de Washington University in St. Louis, onderzocht spanningen als gevolg van de zwaartekracht van Jupiter, de interne afkoeling van de maan en de warmteconvectie in de mantel. De conclusie? Geen van deze factoren is sterk genoeg om aanzienlijke tektonische bewegingen te veroorzaken. De baan van Europa is niet excentrisch genoeg om de noodzakelijke getijdenkrachten te creëren, en de kern is niet voldoende samengetrokken om de zeebodem diep te breken.
Waarom dit belangrijk is
De afwezigheid van tektonische activiteit is van cruciaal belang omdat het de vernieuwing van chemische energiebronnen beperkt. Zonder blootstelling aan vers gesteente neemt de toevoer van voedingsstoffen af, waardoor microbiële overleving op de lange termijn moeilijk wordt. Hoewel er koelere hydrothermale systemen zouden kunnen bestaan, zouden deze veel minder energiek zijn dan die op aarde, en hun levensduur is onzeker.
“Uiteindelijk is het ons, zonder breuken en breuken, niet duidelijk hoe vers gesteente aan de oceaan zou worden blootgesteld om het soort aanhoudende chemische reacties mogelijk te maken die microben nodig zouden hebben om zichzelf in stand te houden.” – Paul Byrne
Hoe zit het met andere energiebronnen?
Alternatieve energiebronnen, zoals radioactief verval of voedingsstoffen uit meteorietinslagen, blijven theoretisch. De haalbaarheid ervan is echter onbekend. De Europa Clipper-missie van NASA, die momenteel onderweg is naar Europa, heeft tot doel gegevens te verzamelen die deze onzekerheden kunnen oplossen.
Implicaties buiten Europa
Deze bevinding heeft bredere implicaties voor de zoektocht naar leven op andere ijzige manen in het zonnestelsel. Het team van Byrne bereidt een vervolgstudie voor die suggereert dat soortgelijke beperkingen voor de meeste van hen van toepassing kunnen zijn, waarbij Saturnusmaan Enceladus een opmerkelijke uitzondering vormt.
Ondanks deze uitdagingen benadrukt Byrne dat dit het leven niet helemaal uitsluit. In plaats daarvan onderstreept het dat het vinden van leven op Europa moeilijker zal zijn dan aanvankelijk werd gedacht. De zoektocht gaat door, maar de kansen zijn alleen maar groter geworden.
