Het vooruitzicht om opnieuw steenarenden over het Engelse landschap te zien vliegen, verschuift van een natuurbehoudsdroom naar een gefinancierde realiteit. Na goedkeuring van de overheid voor £1 miljoen aan aanvullende financiering wordt er een grootschalig programma voorbereid om de iconische roofvogel opnieuw te introduceren, waarbij de eerste vrijlating van jonge exemplaren mogelijk al in zomer 2027 zal plaatsvinden.
Hoewel het nieuws met wijdverspreide opwinding is ontvangen door natuurbeschermingsorganisaties, heeft het ook geleid tot een debat over de vraag of de regering te snel handelt – en of de mensen die op het land wonen echt gehoord zullen worden.
Een huis vinden in het noorden
Een studie uitgevoerd door Forestry England heeft acht potentiële gebieden in Noord-Engeland geïdentificeerd die geschikt zijn voor de terugkeer van de adelaar. Deze omvatten:
– De Noord-Pennines
– De Cheviots in Northumberland
– Het Lake District
De selectie van deze sites is niet willekeurig; deze regio’s bieden de uitgestrekte, ruige landschappen die deze toproofdieren nodig hebben. Het onderzoek wijst echter ook op een belangrijke uitdaging: menselijke activiteit. In populaire gebieden zoals het Lake District kan een hoog recreatieniveau in de buurt van steden als Ambleside en Keswick de nestmogelijkheden belemmeren, omdat steenarenden rustige, ongestoorde leefgebieden nodig hebben om te kunnen gedijen.
De belanghebbenden: landeigenaren versus natuurbeschermers
Het succes van deze herintroductie hangt van meer af dan alleen biologie; het hangt af van sociale licentie. Omdat de voorgestelde vrijgavelocaties grotendeels uit heidevelden en beheerde landgoederen bestaan, bevindt het project zich op het kruispunt van natuurbehoud en traditioneel landgebruik.
“Als je de harten en geesten van de mensen ter plaatse wilt winnen, moet je eerst met ze praten”, waarschuwt Andrew Gilruth, CEO van de Moorland Association.
Deze spanning is geworteld in de geschiedenis van de soort. Steenarenden werden halverwege de 19e eeuw in Engeland en Wales met uitsterven bedreigd, grotendeels als gevolg van vervolging door degenen die ze als een bedreiging voor vee en jachtvogels beschouwden. Om te voorkomen dat deze geschiedenis zich herhaalt, beweren deskundigen dat een ‘top-down’-benadering niet zal werken.
Belangrijke twistpunten zijn onder meer:
* Landbeheer: Een groot deel van het geschikte leefgebied wordt gebruikt voor het schieten van korhoenders. Omdat korhoenders een primaire voedselbron zijn voor steenarenden, zou de aanwezigheid van de vogels de dynamiek van traditionele veldsporten kunnen veranderen.
* Het “symbolische” risico: Sommige landeigenaren vrezen dat de financiële toezegging van de regering erop wijst dat het besluit al is genomen, waardoor de komende openbare raadpleging mogelijk slechts een formaliteit wordt in plaats van een echte dialoog.
* Betrokkenheid van de gemeenschap: Dr. Cat Barlow van Restoring Upland Nature benadrukt dat het proces langzaam en inclusief moet zijn, waarbij jachtopzieners, boeren en boswachters betrokken moeten worden om ervoor te zorgen dat de lokale gemeenschap “erachter staat”.
Een natuurlijke vooruitgang?
Ondanks de wrijving heerst er onder natuurbeschermers een gevoel van onvermijdelijkheid en hoop. In Northumberland, waar al adelaars passeren, beschouwt de Northumberland Wildlife Trust de herintroductie als een natuurlijke stap in ecologisch herstel. Op dezelfde manier bestaat er in Cumbria een ‘gemeenschapsherinnering’ aan de vogels, waarvan voorstanders denken dat hun terugkeer cultureel meer resonantie zal maken.
Het uiteindelijke doel is ambitieus: Dr. Barlow hoopt dat er in de loop van de tijd steenarenden zullen vestigen in alle acht geïdentificeerde geschikte gebieden, wat een belangrijke mijlpaal zal betekenen in het Engelse natuurherstel.
Conclusie
De herintroductie van de steenarend vertegenwoordigt een mijlpaal voor de Engelse biodiversiteit, maar het succes ervan hangt af van het evenwicht tussen ecologische behoeften en de praktische zorgen van de boeren- en schietgemeenschappen. Het komende overleg zal de beslissende factor zijn bij de vraag of deze vogels terugkeren naar een gastvrij landschap of een omstreden landschap.
