Żelazo. Stare żelazo. Pokryty rdzą po sześciu wiekach przebywania pod ziemią. Ale jeśli skierujesz laser na skorupę pozostawioną na narzędziach chirurgicznych z ery Ming, przeszłość zacznie „odpowiadać”. Mówi nam o bólu. I jak przestaliśmy na to zwracać uwagę.
Zespół kierowany przez archeologa Congzanga Zhao odkrył coś, czego nikt wcześniej nie był w stanie fizycznie potwierdzić. Pierwszy chemiczny dowód na istnienie środka znieczulającego miejscowo. Było na nożyczkach i pęsecie. Artefakty te odkryto kilkadziesiąt lat temu w grobowcu Xia Quan, chirurga pochowanego w Jianying.
„Sześć wieków temu… dzisiaj udało nam się odczytać ślady… pozostawione na tych narzędziach.”
Naukowcy wykorzystali analizę fluorescencji rentgenowskiej, aby potwierdzić, że narzędzia zostały wykonane ze zwykłego żelaza. Nic specjalnego. Następnie zajęli się spektroskopią mikro-Ramanowską. Technika ta kieruje wiązki lasera na mikroskopijne cząsteczki, powodując rozproszenie fotonów. W ten sposób uzyskuje się molekularny odcisk palca.
Reszta mówiła sama za siebie. Naukowcy odkryli oleje i tłuszcze. Ale głównie znaleźli grupy cyjanowe. Oznaczało to obecność kwasu cyjanowodorowego (cyjanowodoru). W szczególności odkryto ślady akonityny.
W tym miejscu historia staje się mroczna. Akonitynę można znaleźć w roślinie Aconitum. Kolcowój chiński. Boty. To jest wyjątkowo trująca roślina. Jedno ugryzienie może zabić. Po co stosować go na ranę? Ponieważ łagodzi ból. Genialna, ale straszna transakcja.
Lekarze z Ming nie byli głupcami. Wiedzieli, jak sobie z tym poradzić. Nie tylko zmielili roślinę. Zneutralizowali go.
Jak? Za pomocą substancji kwaśnych. Miazga Bobowa. Ocet. A nawet mocz małych chłopców. Teraz brzmi to ponuro, ale wtedy zadziałało. To przekształciło śmiertelną toksynę w nieszkodliwy, uśmierzający ból proszek lub płyn.
Nie wszędzie odnaleziono pozostałości. Skoncentrowali się na częściach skrawających narzędzi. Na czubkach nożyczek. Na chwytnych końcach pęsety. To nie był przypadkowy plusk. To było celowe użycie. Chirurg zastosował płyn znieczulający, naciągnął skórę pęsetą i naciął. Drobna operacja, ale wykonana z precyzją.
Często zapominamy, jak straszna była operacja przed pojawieniem się współczesnej medycyny. Naprawdę myślałeś, że tak nie jest?
Zhao nazywa to równowagą pomiędzy siłą leku a bezpieczeństwem. Praktyczny. Skuteczny. Prawdopodobnie środek znieczulający dostał się na żelazko, nie został należycie zmyty i powoli zamienił się w tę zardzewiałą końcówkę.
Po raz pierwszy bezpośrednio widzimy te związki chemiczne. Teksty medyczne wspominały o tym od wieków. Teraz mamy fizyczny dowód. Migawka sprzed 600 lat pokazująca wybór bezpieczeństwa zamiast czystej brutalności.
Narzędzia są żelazne. Rośliny są dzikie. Chemia jest precyzyjna. A co z pacjentami? Prawdopodobnie przespali całą procedurę i nie czuli się najgorzej.
